Standardy ochrony dzieci

Nazwa działalności: Natalia Marońska Pracownia Mocnych Stron

Imię i nazwisko psychologa: Natalia Marońska

Adres: ul. Wyzwolenia 27, 43-190 Mikołów, lokal nr 120

Adres praktyki: ul. Wyzwolenia 27, 43-190 Mikołów, lokal nr 120

Data przyjęcia standardów: 17. 11. 2025 r .

Spis treści

• Preambuła
• Rozdział I. Objaśnienie terminów
• Rozdział II Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci
• Rozdział III. Procedury interwencji w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa dziecka
• Rozdział IV. Monitoring standardów ochrony dzieci
• Rozdział V. Przepisy końcowe
• ZAŁĄCZNIKI
• Zał. nr.1 Plan pomocy
• Załącznik nr 2 Lista instytucji, do których można skierować rodzica potrzebującego wsparcia dla siebie i dziecka

Opracowanie i wprowadzenie standardów ochrony dzieci przed krzywdzeniem stanowi realizację obowiązku prawnego dot. wprowadzenia w podmiocie leczniczym standardów ochrony małoletnich (Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. z 2024 r. poz. 560).

Preambuła

Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. /Art 72.1 Konstytucji RP/

Naczelną zasadą wszystkich działań podejmowanych przez członków personelu podmiotu jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Personel podmiotu traktuje dziecko z szacunkiem oraz w miarę możliwości uwzględnia jego potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie przez pracownika wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie. Uznajemy szczególną rolę pracowników ochrony zdrowia w identyfikacji przemocy wobec dzieci, reagowaniu na nią i zapewnieniu dziecku bezpieczeństwa. Realizując te cele, personel podmiotu działa w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych oraz swoich kompetencji.

Celem wprowadzenia standardów ochrony dzieci w podmiocie jest:

• Zapewnienie wszystkim dzieciom ochrony przed krzywdzeniem i ustalenie procedur udzielania im wsparcia.
• Zapewnienie wszystkim pracownikom niezbędnych informacji i kompetencji, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązków w zakresie dbałości o dobro dziecka i ochrony dzieci przed przemocą.
• Zapewnienie dzieciom oraz ich rodzicom lub opiekunom niezbędnych informacji na temat zasad obowiązujących w podmiocie oraz możliwości uzyskania wsparcia w sytuacji podejrzenia, że dziecko doświadcza krzywdzenia.

Podstawy prawne Standardów Ochrony Małoletnich

• Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jedn.: Dz. U. 2024 poz. 560)
• Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1606)
• Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. 2021 poz. 1249, z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
• Konwencja o prawach dziecka
• Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie procedury „Niebieskiej Karty”

Rozdział I. Objaśnienie terminów

§ 1

Podmiot - Natalia Marońska Pracownia Mocnych Stron NIP:6463025198, podmiot funkcjonujący na zasadach jednoosobowej działalności gospodarczej, prowadzący działalność psychologiczną w rozumieniu Ustawa o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (z 8 czerwca 2001 r.), świadczący usługi dzieciom lub działający na rzecz dzieci.

Właścicielka podmiotu/psycholog - właściciel jednoosobowej działalności gospodarczej, psycholog Natalia Marońska

Podmioty współpracujące - podmioty zewnętrzne współpracujące z podmiotem, dostawcy usług na rzecz podmiotu, oraz dostawcy usług na rzecz pacjentów i ich rodzin/opiekunów.

Dziecko - dzieckiem jest każda osoba, która nie ukończyła 18 roku życia

Opiekun dziecka - przedstawiciel ustawowy dziecka: rodzic albo opiekun; rodzic zastępczy; opiekun tymczasowy (czyli osoba upoważniona do reprezentowania małoletniego obywatela Ukrainy, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez opieki osób dorosłych).

Zgoda opiekuna: zgoda rodziców albo zgoda opiekuna, rodzica zastępczego lub opiekuna tymczasowego. Jednak w przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka należy poinformować rodziców o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny.

Krzywdzenie dziecka to każde zachowanie względem dziecka, które stanowi wobec niego czyn zabroniony. Oprócz tego krzywdzeniem jest zaniedbanie (zamierzone lub niezamierzone), działanie lub zaniechanie a także każdy jego rezultat, skutkujący naruszeniem praw, swobody, dóbr osobistych dziecka i zakłóceniem jego rozwoju.

Wyróżnia się następujące, podstawowe formy krzywdzenia:

• Przemoc fizyczna wobec dziecka. Jest to działanie bądź zaniechanie wskutek którego dziecko doznaje faktycznej fizycznej krzywdy lub jest na nią potencjalnie zagrożone. Krzywda stanowi rezultat działania bądź zaniechania ze strony rodzica, opiekuna, osoby odpowiedzialnej za dziecko, posiadającej nad nim władzę lub takiej, której ufa. O przemocy fizycznej mówimy zarówno w wymiarze jednorazowym, jak i powtarzającym się.
• Przemoc psychiczna wobec dziecka. Jest to przewlekła, niefizyczna, szkodliwa interakcja pomiędzy dzieckiem a osobą za nie odpowiedzialną lub osobą, której dziecko ufa. Tak jak w przypadku przemocy fizycznej obejmuje zarówno działania, jak i zaniechania. Do przejawów przemocy psychicznej zaliczamy m.in.:
  • niedostępność emocjonalną,
  • zaniedbywanie emocjonalne,
  • relację z dzieckiem opartą na wrogości, obwinianiu, oczernianiu, odrzucaniu,
  • nieodpowiednie rozwojowo lub niekonsekwentne interakcje z dzieckiem,
  • niedostrzeganie lub nieuznawanie indywidualności dziecka,
  • niedostrzeganie lub nieuznawanie granic psychicznych między dzieckiem a osobą odpowiedzialną,
  • nieodpowiednią socjalizację, demoralizację,
  • sytuacje, w których dziecko jest świadkiem przemocy.
• Przemoc seksualna wobec dziecka (wykorzystywanie seksualne dziecka). Jest to angażowanie dziecka poprzez osobę dorosłą lub inne dziecko w aktywność seksualną. Dotyczy sytuacji gdy nie dochodzi do kontaktu fizycznego (np. ekshibicjonizm, molestowanie werbalne - np. prowadzenie rozmów o treści seksualnej nieadekwatnej do wieku dziecka, komentowanie w sposób seksualny wyglądu i zachowania dziecka, zachęcanie do kontaktu z treściami pornograficznymi, grooming - strategie nieseksualnego uwodzenia dziecka z intencją nawiązania kontaktu seksualnego w przyszłości) i gdy do takiego kontaktu dochodzi (sytuacje takie jak: dotykanie dziecka, zmuszanie dziecka do dotykania ciała sprawcy, stosunek seksualny). Każda czynność seksualna podejmowana z dzieckiem przed ukończeniem 15 roku życia jest przestępstwem. W przypadku dzieci mówimy o wykorzystaniu seksualnym, kiedy między wykorzystującym (dorosły, inne dziecko) a wykorzystywanym (dziecko) z uwagi na wiek lub stopień rozwoju zachodzi relacja siły, opieki czy zależności. Do innej formy wykorzystywania seksualnego dzieci zalicza się wyzyskiwanie seksualne np. wykorzystanie dziecka lub jego wizerunku do tworzenia materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie tzw. CSAM (na przykład z wykorzystaniem oprogramowania). Jest to jakiekolwiek: faktyczne lub usiłowane nadużycie podatności dziecka na zagrożenia, przewagi sił lub zaufania - w celu seksualnym. Wyzysk seksualny obejmuje (chociaż nie jest to konieczne) czerpanie zysków finansowych, społecznych lub politycznych z wykorzystania seksualnego. Szczególne zagrożenie wyzyskiem seksualnym ma miejsce podczas kryzysów humanitarnych. Zagrożenie wyzyskiem seksualnym dotyczy zarówno samych dzieci, jak i opiekunów tych dzieci, mogących paść ofiarą wyzysku.
• Zaniedbywanie dziecka. Jest to chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie fizycznych i psychicznych potrzeb dziecka. Może przyjmować formę nierespektowania praw dziecka, co w rezultacie prowadzi do zaburzeń w jego zdrowiu i/lub rozwoju. Do zaniedbywania dziecka dochodzi w relacjach dziecka z osobą zobowiązaną do opieki, wychowania, troski i ochrony.
• Przemoc rówieśnicza (nękanie rówieśnicze, bullying). Przemoc rówieśnicza ma miejsce gdy dziecko doświadcza różnych form nękania ze strony rówieśników. Dotyczy działań bezpośrednich lub z użyciem technologii komunikacyjnych (np. za pośrednictwem Internetu i telefonów komórkowych). Przemoc rówieśniczą obserwujemy, gdy szkodliwe działanie ma na celu wyrządzenie komuś przykrości lub krzywdy (intencjonalność), ma charakter systematyczny (powtarzalność), a sprawcy bądź grupa sprawców mają przewagę nad pokrzywdzonym. Obejmuje:
  • przemoc werbalną (np. przezywanie, dogadywanie, ośmieszanie, zastraszanie),
  • przemoc relacyjną (np. wykluczenie z grupy, ignorowanie, nastawianie innych przeciwko osobie, szantaż),
  • przemoc fizyczną (np. pobicie, kopanie, popychanie, szarpanie),
  • przemoc materialną (np. kradzież, niszczenie przedmiotów),
  • cyberprzemoc/przemoc elektroniczną (np. złośliwe wiadomości w komunikatorach, wpisy w serwisie społecznościowym, rozpowszechnianie zdjęć lub filmów ośmieszających ofiarę za pośrednictwem Internetu bądź urządzeń telekomunikacyjnych),
  • wykorzystanie seksualne - dotykanie intymnych części ciała lub nakłanianie / zmuszanie do stosunku płciowego lub innych czynności seksualnych przez rówieśnika,
  • przemoc uwarunkowaną normami i stereotypami związanymi z płcią (np. przemoc w relacjach romantycznych między rówieśnikami).

Dane osobowe dziecka - wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka, w tym jego imię i nazwisko, wizerunek.

Na potrzeby niniejszego dokumentu przyjęto następującą kwalifikację zagrożenia bezpieczeństwa dzieci:

• Istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwo na szkodę dziecka, np. wykorzystanie seksualne, znęcanie się nad dzieckiem lub popełniono przestępstwo;
• doszło do innej formy krzywdzenia, niebędącej przestępstwem, takiej jak np. krzyk, kary fizyczne, poniżanie;
• doszło do zaniedbania potrzeb życiowych dziecka (np. związanych z żywieniem, higieną czy zdrowiem).

Na potrzeby niniejszego dokumentu wyróżniono procedury interwencji w przypadku podejrzenia działania na szkodę dziecka przez:

• rodziców/opiekunów prawnych dziecka,
• inne osoby dorosłe (inne osoby trzecie, w tym o nieustalonej tożsamości),
• inne dziecko.

Rozdział II. Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci

§ 2 Kompetencje

Psycholog posiada odpowiednią wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwraca uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia dzieci.

Właścicielka podmiotu monitoruje sytuację i dobrostan dziecka.

W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka krzywdzenia dziecka właścicielka podmiotu podejmuje działania profilaktyczne w zakresie swoich kompetencji i możliwości, np. podejmuje rozmowę z opiekunami, przekazuje informacje na temat dostępnej oferty wsparcia i motywuje do szukania dla siebie pomocy. Podjęte kroki należy odnotować w dokumentacji dziecka.

Zasady zapewnienia bezpieczeństwa małoletniemu przebywającemu samodzielnie w gabinecie psychologicznym

Monitorowanie dziecka

• Psycholog sprawuje stały nadzór nad małoletnim podczas całej konsultacji.
• Drzwi gabinetu pozostają zamknięte, ale nie na klucz, aby zapewnić bezpieczeństwo oraz możliwość szybkiej reakcji w nagłych sytuacjach.
• Małoletni nigdy nie przebywa w gabinecie bez wiedzy i zgody psychologa oraz jego opiekunów prawnych.

Zabezpieczenie przed opuszczeniem podmiotu przez dziecko

• Przed rozpoczęciem pracy ustala się z opiekunem jasne zasady przyprowadzania i odbierania dziecka.
• Małoletni nie opuszcza gabinetu ani poczekalni samodzielnie bez zgody psychologa oraz wiedzy opiekuna.
• Jeśli dziecko przychodzi samo:
  • musi mieć ukończone 13 lat,
  • opiekun przekazuje osobiście zgodę na samodzielne dotarcie i powrót,
  • psycholog informuje opiekuna o zakończeniu wizyty i potwierdza, że dziecko opuściło gabinet.

Zabezpieczenie przed dostępem osób niepowołanych

• Do gabinetu ma wstęp wyłącznie psycholog oraz pacjent (małoletni z opiekunem).
• Psycholog nie wpuszcza do lokalu ani do gabinetu osób, których tożsamości nie zna, ani nie udziela informacji o dzieciach osobom nieuprawnionym.
• Ponadto, psycholog zapewnia, że poczekalnia jest przestrzenią bezpieczną, a osoby postronne nie mają możliwości wejścia bez wiedzy psychologa do części gabinetowej.

Dodatkowe zasady organizacyjne

• Psycholog prowadzi i aktualizuje listę kontaktów alarmowych opiekunów dziecka.
• W poczekalni oraz gabinecie nie ma przedmiotów mogących stanowić zagrożenie.
• W przypadkach nagłych (pogorszenie stanu emocjonalnego, zachowania impulsywne) psycholog nie pozostawia dziecka bez opieki i podejmuje niezbędne kroki bezpieczeństwa.
• W sytuacjach szczególnych (np. dzieci z trudnościami w regulacji emocji, z niepełnosprawnością) zaleca się szczegółowe ustalenie zasad postępowania, między opiekunem prawnym, a psychologiem.

§ 2a Zasady dostępu do Internetu

Podmiot nie udostępnia dzieciom swobodnego dostępu do sieci Internet (brak publicznego Wi-Fi dla pacjentów).

Jeśli proces diagnostyczny lub terapeutyczny wymaga użycia narzędzi cyfrowych podłączonych do sieci, odbywa się to wyłącznie na urządzeniach służbowych psychologa, w jego obecności i pod jego nadzorem. Dziecko nie ma możliwości samodzielnego, niekontrolowanego korzystania z urządzeń elektronicznych i Internetu na terenie Gabinetu.

§ 2b Zasady rekrutacji

W przypadku zatrudniania pracowników, współpracowników, stażystów lub wolontariuszy dopuszczonych do pracy z dziećmi, Właścicielka podmiotu przed nawiązaniem współpracy obowiązkowo weryfikuje te osoby w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (RSPTS) oraz pobiera od nich zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego (w zakresie przestępstw określonych w ustawie).

§ 3 Zasady bezpiecznych relacji personel–dziecko

Właścicielka zna i stosuje zasady bezpiecznych relacji z dzieckiem.

Naczelną zasadą wszystkich czynności podejmowanych przez Psychologa jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Traktuje dziecko z szacunkiem i podmiotowo.

Zasady bezpiecznych relacji z dziećmi:

• obowiązek traktowania dzieci-pacjentów w sposób podmiotowy. Podmiotowy stosunek do dziecka oznacza, że podejmując decyzje dotyczące dziecka, należy poinformować je o tym, wysłuchać jego opinii oraz o ile to możliwe i bezpieczne, uwzględniać jego potrzeby.
• zakaz stosowania przemocy wobec dziecka w jakiejkolwiek formie,
• zakaz nawiązywania jakichkolwiek relacji o charakterze seksualnym czy romantycznym,
• utrzymywanie ich wyłącznie na terenie podmiotu,
• w wyjątkowych sytuacjach (uzgodnionych z rodzicem) możliwy jest kontakt drogą poczty elektronicznej lub telefonicznie,
• Ograniczenia wskazane w pkt. d i e nie mają zastosowania w przypadku zagrożenia dobra dziecka. W takiej sytuacji należy podjąć działania mające na celu zapewnieniu dziecku bezpieczeństwa oraz niezwłocznie zgłosić zdarzenie, następnie sporządzić szczegółową notatkę służbową z opisem zdarzenia.
• zakaz utrwalania wizerunku dziecka (filmowanie, nagrywanie głosu, fotografowanie) dla potrzeb prywatnych. Dozwolone jest rejestrowanie wizerunku dla celów diagnostycznych, po uzyskaniu zgody rodzica lub opiekuna i dziecka. Do celów rejestracji wizerunku dziecka należy używać przeznaczonych w tym celu urządzeń służbowych;

Zasady bezpiecznych relacji z dziećmi obowiązują każdą dorosłą osobę mającą kontakt z dziećmi znajdującymi się pod opieką podmiotu, jeśli kontakt ten odbywa się za zgodą podmiotu i/lub na jej terenie. Znajomość i zaakceptowanie zasad są potwierdzone podpisaniem oświadczenia.

Zasady bezpiecznych relacji personelu z dziećmi opracowane w podmiocie uwzględniają sytuację dzieci małoletnich ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym z niepełnosprawnościami.

Osoba dorosła w kontakcie z dzieckiem:

• przedstawia się i mówi, kim jest, jaka jest jego rola;
• komunikuje się z dziećmi w sposób życzliwy i cierpliwy, okazuje empatię i dobrą wolę w rozmowie;
• zachowuje uczciwość i dobre intencje;
• przekazuje dziecku informacje w sposób dostosowany do jego wieku, przy użyciu prostego języka; informuje o tym, co robi i co się z nim dzieje/będzie dziać;
• upewnia się, czy dziecko wie, że może zawsze zadawać pytania,
• zwraca się do dziecka po imieniu w formie preferowanej przez dziecko, respektuje jego tożsamość i ekspresję.
• korzysta z alternatywnych form komunikacji z dzieckiem, które tego potrzebuje;
• zachowuje wrażliwość kulturową, szanuje i równo traktuje każde dziecko bez względu ze względu na jakiekolwiek cechy, w tym specjalne potrzeby, niepełnosprawność, rasę, płeć, religię, kolor skóry, pochodzenie narodowe lub etniczne, język, stan cywilny, orientację seksualną, stan zdrowia, wiek, zdolności, przekonania polityczne lub status społeczny.

§ 4 Prawo do prywatności

Należy szanować prawo dziecka do prywatności. Należy poinformować dziecko o tym, że ma prawo do poufności, jeśli dana informacja nie zagraża życiu lub zdrowiu dziecka i dotrzymanie poufności nie wiąże się ze złamaniem prawa. Jeśli zajdzie potrzeba ochrony dziecka bądź wystąpi inna sytuacja, z którą wiąże się ujawnienie określonych danych na temat dziecka, należy go o tym jak najszybciej powiadomić, wyjaśniając sytuację.

Omawiając sytuację dziecka, należy traktować je podmiotowo, zwracać się bezpośrednio do dziecka, szanować prawo dziecka do autonomii, dawać mu poczucie sprawczości i wpływu na to, co się z nim dzieje.

Jeśli zachodzą ustawowe podstawy zastosowania wobec dziecka przymusu, należy postępować zgodnie z procedurą stosowania przymusu bezpośredniego. W takich sytuacjach należy deeskalować emocje pacjenta-dziecka.

W przypadku pracy z dzieckiem, które doświadczyło krzywdzenia, w tym seksualnego, fizycznego bądź zaniedbania należy zachować ostrożność i dystans w celu ochrony dziecka. Zawsze należy tłumaczyć dziecku jakie i dlaczego stawiamy granice.

Należy uszanować trudne emocje dziecka związane z pobytem w podmiocie, jego prawo do zmiany nastroju, zmiany zdania oraz potrzebę oswojenia się z nową sytuacją i miejscem.

Należy poinformować dziecko i opiekunów o zasadach obowiązujących w podmiocie i podkreślać znaczenie ich przestrzegania.

§ 5 Zasady przetwarzania danych osobowych i przechowywania materiałów diagnostycznych

Podmiot przetwarza wyłącznie dane niezbędne do realizacji celów świadczenia usług psychologicznych, ochrony dziecka oraz dokumentowania procedur interwencyjnych. Przetwarzane dane obejmują: imię i nazwisko dziecka, dane kontaktowe opiekunów, informacje o stanie zdrowia, wyniki diagnozy, obserwacje psychologiczne, dokumentację interwencyjną, notatki służbowe oraz – w uzasadnionych przypadkach – nagrania wizerunku i głosu dziecka.

Dokumentacja dziecka przechowywana jest w sposób zapewniający poufność, integralność i bezpieczeństwo danych. Dokumenty papierowe są przechowywane w zamykanej szafie biurowej, do której dostęp mają wyłącznie upoważnione osoby (psycholog – właścicielka podmiotu). Dokumenty elektroniczne przechowywane są na zabezpieczonym, zaszyfrowanym nośniku lub w systemie chmurowym zgodnym z RODO, z ograniczonym dostępem.

Rejestracja i nagrania diagnostyczne: Wizerunek i głos dziecka mogą być rejestrowane wyłącznie w celach diagnostycznych lub terapeutycznych po uzyskaniu pisemnej zgody opiekuna prawnego i – w miarę możliwości – dziecka. Nagrania nie mogą być wykorzystywane do celów prywatnych ani udostępniane osobom nieuprawnionym. Po zakończeniu procedury diagnostycznej lub terapeutycznej nagrania są przechowywane przez czas niezbędny do realizacji celów oraz zgodnie z wymogami prawnymi, po czym są trwale usuwane lub zanonimizowane.

Dane osobowe dziecka i dokumentacja nie mogą być udostępniane. Wszelkie udostępnienia wymagają pisemnej zgody opiekuna prawnego i – jeśli możliwe – dziecka.

Bezpieczeństwo danych. Psycholog stosuje środki techniczne i organizacyjne zapewniające ochronę danych przed dostępem osób nieuprawnionych, utratą, uszkodzeniem lub zniszczeniem. W przypadku incydentu naruszenia ochrony danych osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci niezwłocznie podejmuje działania naprawcze i, jeśli wymaga tego prawo, zgłasza incydent do organu nadzorczego.

§ 6 Obowiązki osoby odpowiedzialnej za standardy ochrony dzieci

Do obowiązków osoby odpowiedzialnej za standardy ochrony dzieci, czyli Właścicielki należy:

• dbałość o udostępnienie standardów ochrony dzieci na stronie internetowej podmiotu oraz na jego terenie;
• sprawdzanie i ocena skuteczności obowiązujących wytycznych i procedur,
• proponowanie zmian w standardach mających na celu skuteczną ochronę dzieci przed krzywdzeniem,
• koordynowanie przygotowania Zasad bezpiecznych relacji między dziećmi, ich wdrażania, monitorowania i inicjowania zmian w ich treści odpowiadając w tym zakresie na potrzeby zgłaszane przez dzieci.

Rozdział III. Procedury interwencji w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa dziecka

§ 7 Zasady ogólne

Procedury interwencji mają za cel wspierać w realizowaniu prawnego i społecznego obowiązku reagowania w sytuacji podejrzenia krzywdzenia dziecka.

Celem interwencji jest zatrzymanie krzywdzenia dziecka i zapewnienie mu bezpieczeństwa.

Fakt zidentyfikowania objawów mogących świadczyć o krzywdzeniu dziecka - pacjenta podlega obowiązkowemu odnotowaniu w dokumentacji.

§ 8 Ujawnienie krzywdzenia

W sytuacji ujawnienia krzywdzenia przez dziecko należy stworzyć mu możliwość wypowiedzenia się, przedstawienia swojego zdania/opinii, pamiętając, że może to być dla dziecka pierwsza i jedyna rozmowa (dziecko może już nie podjąć więcej prób poszukiwania wsparcia). Szczególnie ważne jest, by:

• wyrazić swoją troskę poprzez deklarację, że się dziecku wierzy;
• zapewnić dziecko, że dobrze uczyniło podejmując rozmowę o doznanej krzywdzie;
• wyjaśniać dziecku, że nie jest winne zaistniałej sytuacji;
• jednoznacznie negatywnie ocenić każdą formę przemocy, dając wyraźny sygnał, że jest ona niedopuszczalna i należy jej zapobiegać/powstrzymać;
• należy odpowiednio poinformować dziecko, kto i jak zajmie się sprawą, w tym udzielić mu informacji, że podjęte zostaną działania zapewniające mu bezpieczeństwo.

§ 9 Postępowanie w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka ze strony rodzica, opiekuna lub innych bliskich dorosłych

W przypadku podejrzenia, że życie dziecka jest zagrożone lub grozi mu ciężki uszczerbek na zdrowiu z uwagi na stosowanie wobec niego przemocy domowej, a w rodzinie są lub mogą być inne dzieci narażone na krzywdzenie, należy niezwłocznie poinformować Policję i pogotowie, jeśli to konieczne, dzwoniąc pod numer 112.

W przypadku podejrzenia, że dziecko doświadcza przemocy z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystania seksualnego lub/i zagrożone jest jego życie, należy niezwłocznie poinformować Policję i pogotowie, jeśli to konieczne, dzwoniąc pod numer 112.

W przypadku podejrzenia, że opuszczenie przez dziecko podmiotu w towarzystwie opiekuna będzie godziło w dobro dziecka, w tym zagrażało jego bezpieczeństwu, osoba odpowiedzialna za podejmowanie interwencji może niezwłocznie wystąpić do sądu rodzinnego o wydanie odpowiednich zarządzeń opiekuńczych.

W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka należy sporządzić pisemne zawiadomienia, opisujące najbardziej dokładnie zdarzenie, ze wskazaniem danych pokrzywdzonego (imię, nazwisko, adres, PESEL) i potencjalnego sprawcy (co najmniej imię i nazwisko i inne dane umożliwiające identyfikację, np. relacja do dziecka – ojciec, matka, miejsce zamieszkania albo miejsce pracy lub nauki) i przesłać je do najbliższej jednostki Policji lub prokuratury.

W przypadku, gdy dziecko doznaje innej formy krzywdzenia, niż popełnienie przestępstwa na jego szkodę ze strony rodziców, opiekunów prawnych lub innych domowników:

• gdy zachowanie wobec dziecka stanowi przemoc domową należy wszcząć procedurę Niebieskiej Karty poprzez przesłanie formularza „Niebieska Karta – A” do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego właściwego ze względu na zamieszkanie osoby doznającej przemocy domowej w terminie 5 dni, lub niezwłocznie zawiadomić o podejrzeniu przemocy Ośrodek Pomocy Społecznej lub Policję, które są uprawnione do wszczęcia procedury z urzędu
• gdy zachowanie nie stanowi przemocy domowej, a dziecko doświadcza np. zaniedbania lub relacje w rodzinie są w inny sposób nieprawidłowe (np. rodzice są niewydolni wychowawczo) – należy wystąpić do sądu rodzinnego o wgląd w sytuację rodziny

W przypadku, gdy doszło do zaniedbania potrzeb życiowych dziecka lub doszło do innego zagrożenia dobra dziecka ze strony rodziców lub opiekunów prawnych należy wystąpić do sądu rodzinnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka o wgląd w sytuację dziecka.

§ 10 Postępowanie w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka ze strony ze strony innego dziecka

W przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez inne dziecko przebywające w podmiocie (np. na zajęciach grupowych), w miarę możliwości i w sposób dostosowany do specyfiki podmiotu, należy przeprowadzić rozmowę z dzieckiem podejrzewanym o krzywdzenie oraz jego opiekunami, a także oddzielnie z dzieckiem poddawanym krzywdzeniu i jego opiekunami. Ponadto należy porozmawiać z innymi osobami mającymi wiedzę o zdarzeniu. W trakcie rozmów należy dążyć do ustalenia przebiegu zdarzenia, a także wpływu zdarzenia na zdrowie psychiczne i fizyczne dziecka krzywdzonego. Ustalenia są spisywane na notatce służbowej. Dla dziecka krzywdzącego oraz krzywdzonego sporządza się oddzielne notatki.

W przypadku podejrzenia, że dziecko doświadcza przemocy z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystania seksualnego lub/i zagrożone jest jego życie, należy niezwłocznie poinformować Policję i pogotowie, jeśli to konieczne, dzwoniąc pod numer 112.

Interwencja w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka przez inne dziecko polega na sporządzeniu pisemnego zawiadomienia, opisującego najbardziej dokładnie zdarzenie, ze wskazaniem danych pokrzywdzonego (imię, nazwisko, adres, PESEL) i potencjalnego sprawcy (co najmniej imię i nazwisko i inne dane umożliwiające identyfikację) przesłaniu go do najbliższej jednostki Policji lub prokuratury. W przypadku popełnienia czynu karalnego na szkodę dziecka przez osobę w wieku powyżej 10 roku życia i poniżej 17 roku życia także należy sporządzić pisemne zawiadomienie. W przypadku popełnienia czynu karalnego przez dziecko poniżej 10 roku życia na szkodę innego dziecka należy wystąpić do sądu rodzinnego właściwego ze względu na zamieszkanie dziecka o wgląd w sytuację dziecka krzywdzącego.

W przypadku, gdy dziecko doznaje innej formy krzywdzenia, niż popełnienie przestępstwa na jego szkodę ze strony innego dziecka należy wystąpić do sądu rodzinnego właściwego ze względu na zamieszkanie dziecka o wgląd w sytuację dziecka krzywdzącego.

W przypadku, gdy dziecko doznaje przemocy ze strony dziecka – członka rodziny (rodzeństwo, dalsza rodzina) można wszcząć procedurę Niebieskiej Karty w stosunku do opiekuna, który nie reaguje na krzywdzenie dziecka.

§ 11 Plan wsparcia dziecka

Wobec dziecka, które doświadczyło krzywdzenia osoba odpowiedzialna za udzielanie wsparcia dziecku opracowuje plan wsparcia

Plan wsparcia powinien uwzględniać indywidualną sytuację dziecka, m.in. jego wiek, samopoczucie/obrażenia, charakter zdarzenia do jakiego doszło, sytuację rodzinną i zawierać wskazania dotyczące podjęcia przez podmiot działań, których celem jest zapewnienie dziecku bezpieczeństwa i poprawa jego dobrostanu, określenie źródła zagrożenia/krzywdzenia (opiekun lub inna osoba dorosła, personel podmiotu, inne dziecko), wsparcie, jakie podmiot może zaoferować dziecku; przyjrzenie się czynnikom ryzyka krzywdzenia i podjęcie działań profilaktycznych; skierowanie dziecka i/lub jego opiekunów do specjalistycznej placówki pomocy dziecku, jeżeli istnieje taka potrzeba. Listę miejsc, gdzie skierować rodzica potrzebującego wsparcia dla siebie i dziecka stanowi Załącznik [3]

Plan wsparcia powinien być opracowany w porozumieniu z opiekunami dziecka. W przypadku, gdy opiekun jest osobą krzywdzącą dziecko, wówczas plan należy opracować w porozumieniu z rodzicem niekrzywdzącym lub inną osobą bliską wskazaną przez dziecko.

Rozdział IV. Monitoring stosowania standardów ochrony dzieci i realizacji standardów ochrony dzieci w podmiocie

§ 12 Właścicielka podmiotu:

• sprawdza i ocenia skuteczność obowiązujących wytycznych i procedur,
• proponuje zmiany w standardach mające na celu skuteczną ochronę dzieci przed krzywdzeniem.
• aktualizuje wiedzę dotyczącą ochrony małoletnich oraz potwierdza zapoznanie się z dokumentem stosowną adnotacją.

Właścicielka podmiotu dokumentuje wyniki monitoringu i wdrożone modyfikacje, zapewniając ciągłość oraz skuteczność działań na rzecz ochrony dzieci.

Rozdział V. Przepisy końcowe

§ 13

Standardy wchodzą w życie z dniem jej ogłoszenia.

Udostępnienie standardów w wersji zupełnej oraz skróconej, przeznaczonej dla dzieci następuje w sposób umożliwiający zapoznanie się z nią przez dzieci i ich opiekunów poprzez: www.pracowniamocnychstron.pl/standardy-ochrony-maloletnich oraz zamieszczenie w miejscu wykonywania usługi w miejscu dostępnym dla dzieci

ZAŁĄCZNIKI